Cỗ máy nửa nghìn tỷ USD của Nvidia hóa ra chỉ là giấy tờ?

ngày 13 tháng 11 năm 2026

Jensen Huang đã dựng nên một “cỗ máy tài chính” mà Phố Wall coi là quy luật bất di bất dịch. Giờ đây, khi ông ra đi, cỗ máy ấy hóa ra chỉ là giấy lộn. Cuộc khủng hoảng lãnh đạo tại Nvidia không chỉ đe dọa giá cổ phiếu mà còn có nguy cơ làm sụp đổ cả một bộ máy tài trợ trị giá nửa nghìn tỷ USD, vốn ngay từ đầu đã chỉ mang tính sơ bộ và nay tất cả các bên liên quan chủ chốt đều đang yêu cầu đàm phán lại.

Hai năm qua, Nvidia đã ký các biên bản ghi nhớ (MOU) với Apollo Global Management, BlackRock, Blackstone, Brookfield, Goldman Sachs và KKR để huy động vốn từ bên thứ ba cho chiến dịch tài trợ AI trị giá nửa nghìn tỷ USD. Tham vọng đó giúp hãng chip này nhận được biệt danh “ngân hàng trung ương của AI”. Nghe cứ như chuyện vĩnh viễn, nhưng thực tế không phải vậy.

Toàn bộ cấu trúc này dựa trên các pháp nhân tài chính chuyên biệt, trong đó chip AI của Nvidia đóng vai trò tài sản bảo đảm cơ sở – tương tự cách người ta chứng khoán hóa bất động sản hay đường thu phí. Cứ hình dung GPU như một nhượng quyền khai thác đường cao tốc, thế là có thể đem tài sản đó đi vay. Nhưng các biên bản ghi nhớ (MOU) chưa bao giờ là hợp đồng chính thức; đó chỉ là văn bản sơ bộ, chờ thỏa thuận cuối cùng. Ủy ban rủi ro của các đối tác cũng chưa phê duyệt sản phẩm hoàn chỉnh. Họ gật đầu chỉ vì động lực đằng sau nhà sáng lập tưởng chừng không gì cản nổi. Vấn đề thực sự không nằm ở chỗ cấu trúc này có chạy tốt trên bảng tính hay không, mà ở chỗ liệu có ai tính đến việc tài sản bảo đảm – loại chip silicon thiết kế riêng cho một hệ sinh thái phần mềm nhất định – sẽ lỗi thời trước khi trái phiếu đáo hạn hay không. Chu kỳ phần cứng chẳng bao giờ dừng lại chờ lịch trả nợ.

Sau đó, tin về việc từ chức được công bố. Cổ phiếu Nvidia lao dốc hơn 13% trước khi thu hẹp đà giảm. Với một công ty đang được định giá hoàn hảo, cú sụt mạnh như vậy không chỉ thổi bay vốn hóa, mà còn phá vỡ hào quang bất khả chiến bại – thứ duy nhất giúp các thủ thuật tài chính chưa được kiểm chứng lọt qua được bộ phận tín dụng vốn bảo thủ. Khi cổ phiếu giảm sâu đến vậy, điện thoại reo liên hồi tại mọi công ty đang giữ bản điều khoản sơ bộ chưa ký. Người ta bắt đầu hỏi: nếu giá trị chip giảm nhanh hơn tốc độ trả nợ thì sao? Không ai có câu trả lời thỏa đáng. Và khi không có câu trả lời, tư duy bậc hai được dịp phát huy: những bên vội vã ký MOU trước đây đã không hề đánh giá rủi ro mà chỉ tranh nhau suất tiếp cận vốn. Giờ đây suất tiếp cận vốn chẳng còn ý nghĩa gì, và rủi ro là thứ duy nhất còn lại trên bàn.

Việc Nvidia thay CEO tạo cho mọi bên liên quan một thời điểm tự nhiên để dừng lại và xem lại các điều khoản. Khoảng lặng ấy che giấu một sự đảo ngược cán cân quyền lực. Các đối tác từng xếp hàng đề nghị tài trợ cho tầm nhìn của Nvidia nay không còn ở thế yếu. Họ đang nắm trong tay những văn bản chưa ký và bỗng có lý do để soạn thảo lại. Một số sẽ yêu cầu tỷ suất sinh lời cao hơn. Số khác yêu cầu các điều khoản ràng buộc chặt chẽ hơn nhằm hạn chế cách Nvidia sử dụng vốn. Vài bên có thể rút lui hẳn, bởi vì bảo lãnh phát hành cho phần cứng của một công ty đang chao đảo là canh bạc mà họ chưa từng có ý định tham gia.

Một ngân hàng trung ương được tin cậy vì quyền lực của nó mang tính thể chế, được hậu thuẫn bởi khung pháp lý và nguồn dự trữ tồn tại lâu hơn nhiệm kỳ của bất kỳ thống đốc nào. Trường hợp của Nvidia thì lại phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng thuyết phục các chủ nợ của một cá nhân duy nhất rằng sức mạnh tính toán trong tương lai sẽ đủ để trả khoản nợ hiện tại. Thiếu người đó, các đối tác mới vỡ lẽ ra rằng họ chưa từng giao dịch với một quyền lực có chủ quyền nào cả. Họ chỉ đang cho một người bán hàng vay – kẻ tình cờ làm rất giỏi nghề của mình.

Tài liệu tham khảo

CNBC, 12/11/2026
Jensen Huang's Nvidia exit casts shadow over Wall Street’s $500 billion AI financing bet